شهر فاصله دارد . « 1 » مخا ، شهر بندرى تهامهء يمن كه در ساحل بحر قلزم و در دهانهء باب المندب قرار دارد . به نوشتهء مسعودى ، محل معروف به مندب . . . تنگترين گذرگاههاى درياى سرخ است ؛ زيرا عرض آن فقط يك ميل است و بر ساحل آن مخا قرار دارد . « 2 » مقدسى در وصف مخا مىنويسد : شهرى آباد از نواحى زبيد است كه روغن بسيار دارد . آب شهر از چشمه‌اى است كه بيرون آن قرار دارد . جامع شهر نزديك چشمه و بر كرانهء دريا واقع است . « 3 » غلافقه شهر و بندرى در ساحل درياى سرخ است . به نوشتهء ابن خرداذبه ساحل غلافقه در مقابل زبيد قرار دارد . « 4 » يعقوبى مىنويسد : غلافقه مقابل جزيرهء دهلك ، كه جزيرهء نجاشى نام دارد ، واقع است . « 5 » به نوشته مسعودى ، غلافقهء زبيد كه اكنون ( يعنى قرن چهارم ) قلمرو ابن زياد ( ابو الجيش بن زياد ) است ، مجاور مخا واقع است . « 6 » به نوشته ادريسى غلافقه مخلافى است در خشكى . . . مردم قلعه ( آن ) متمدنند ( شهريند ) . شهر بر همان ساحلى است كه بندرگاه زبيد واقع است و با آن پنجاه ميل فاصله دارد . « 7 » به نوشتهء ياقوت غلافقه شهرى بر ساحل درياى يمن و برابر زبيد است كه لنگرگاهى دارد . فاصله آن تا زبيد پانزده ميل است و مسافران با كشتى از زبيد به آنجا مىروند . « 8 » ابو الفداء از قول العزيزى مىنويسد : زبيد را ساحلى است كه به غلافقه معروف است و ميانشان پانزده ميل فاصله است . « 9 » همو در جاى ديگر مىنويسد : غلافقه پيش‌بندر زبيد است و ميانشان چهل ميل فاصله است . « 10 » احتمالا اين فاصله ميان دو شهر زبيد و غلافقه بوده است ؛ ولى به نظر مىرسد منظور ياقوت از اينكه گفته است فاصله زبيد و غلافقه پانزده ميل است ، فاصله ميان دو ساحل زبيد و ساحل غلافقه باشد .

--> ( 1 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 314 . ( 2 ) . التنبيه و الاشراف ؛ ص 260 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 85 و 86 . ( 4 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 141 . ( 5 ) . البلدان ؛ ص 319 . ( 6 ) . التنبيه و الاشراف ؛ ص 260 . ( 7 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 1 ، ص 52 . ( 8 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 808 . ( 9 ) . تقويم البلدان ؛ ص 89 . ( 10 ) . همان ؛ ص 155 .